FR | EN | NL

Memorial 1815

 

Chronologie

12 juni: vertrek van Napoleon uit Parijs.

14 juni: Napoleon heeft zijn leger verbazingwekkend snel hervormd: 128.000 manschappen zijn verzameld op de grens van het Koninkrijk der Nederlanden, vlakbij Beaumont.

15 juni: oversteek van de Samber. De keizer komt aan in Charleroi.

16 juni: twee veldslagen werden geleverd: een deel van het Franse leger onder bevel van Napoleon zelf versloeg de Pruisen op het slagveld van Ligny (dorp op 15 km ten noordoosten van Charleroi), terwijl een andere factie van de keizerlijke troepen onder bevel van maarschalk Ney bij Quatre Bras weerstand bood aan het leger van Wellington. Ondanks talrijke pogingen kon het de kruising maar niet inpalmen.

17 juni: Blücher beloofde aan zijn Britse bondgenoot om terug te vallen op Waver. De hertog van Wellington besloot vervolgens om de strijd aan te gaan op het plateau van Mont-Saint-Jean. Omwille van een slagregen na de onverdraaglijke hitte van de voorbije dagen trokken de Britse en Nederlands-Belgische troepen zich in goede orde terug op de gekozen positie.

18 juni: slag bij Waterloo

  • 11u30 Franse afleidingsaanval door de divisie van Prins Jérôme, de broer van Napoleon, op de kasteelhoeve van Hougoumont. Er wordt hevig gevochten, maar de Fransen kunnen geen enkel gebouw veroveren.
  • 12u30 De grote Franse artillerie-eenheid verzamelt een tachtigtal kanonnen voor een aanval op het centrale en centraal-linkse deel van de geallieerde linie.
  • 13u30 Aanval ten oosten van de steenweg, tussen La Haye Sainte en Papelotte, door 17.000 infanteristen van het 1ste Korps van Drouet d’Erlon. Ze worden onthaald op salvo’s, teruggedreven door een bajonetaanval door de troepen van Picton, en vervolgens aangevallen door de Britse zware cavalerie. Het is een waar bloedbad en het 1ste Korps keert geheel ontregeld terug. De Britse cavalerie wordt overmoedig en wil meteen ook maar de grote artillerie-eenheid aanvallen. Ontmoedigd, en met vermoeide paarden, krijgt de cavalerie een tegenaanval te verduren van de Franse lansiers, die hen zware verliezen toebrengen.
  • 15u De geallieerden hebben standgehouden, Napoleon heeft de slag bij Waterloo nu al verloren.
  • 16u Begin van de Franse cavalerieaanvallen, gericht tegen de centraal-rechtse linie van de geallieerden (waar nu de Leeuw van Waterloo staat, tussen La Haye Sainte en Hougoumont). De opeenvolgende, bijna twee uur durende aanvallen onder leiding van Maarschalk Ney brengen zowat 10.000 cavaleristen over een front van minder dan 10.000 meter. Op het plateau heuvelafwaarts formeert de geallieerde infanterie zich in defensieve vierkantige slagordes en houdt stand, geholpen door wat overblijft van de geallieerde cavalerie en vooral door de artillerie, die bovenop de heuvel heeft postgevat, van waarop de kanonniers hun ladingen weten terug te halen, omdat de Fransen nalaten de kanonnen te vernagelen of mee te nemen.
  • 17u Het IVde Korps van Büllow gaat tot de aanval over richting Plancenoit, waar man tegen man wordt gevochten. Napoleon moet er zijn Jonge Garde onder leiding van Duhesme naartoe sturen.
  • 18u30 Zeer kritieke situatie voor Wellington, na de val van La Haye Sainte, waar Ney enkele kanonnen in batterij kan brengen en de geallieerde linie weet te veroveren. Ney blijft infanteristen opeisen, terwijl Napoleon door alle reserves heen is, met uitzondering van enkele bataljons van de Garde die hij voorlopig niet in de strijd wil werpen. Wellington houdt stand. Hij verzwakt zijn linkerflank om de gelederen in het centrum te sluiten. Hij weet dat Blücher hem komt aflossen.
  • 19u30 Ook Napoleon weet dit. Nadat hij Plancenoit weer heeft ingenomen, beslist hij een laatste heftige aanval in te zetten voor het gros van de Pruisische troepen arriveert. De Keizerlijk Garde gaat terug naar het dal, waar de cavaleristen worden aangevallen, gesteund door wat nog overblijft van het Franse leger. Volgens de legende rukken de trouwe soldaten van Napoleon onverstoorbaar op, tegen het artillerievuur in. Toch zijn ze tegen de overmacht niet opgewassen, want Wellington heeft alle reserves opgetrommeld: de Guards, Colborne, Detmers dwingen het Keizerlijke Leger op de knieën.
  • 20u De Pruisen bestormen het slagveld. De Franse troepen, die zien hoe de Garde de aftocht blaast, geven zich gewonnen en schreeuwen verraad. Er was hen gezegd dat Grouchy zou komen, maar in werkelijkheid was het Blücher … Het betekent de ondergang voor de Fransen. Wellington neemt zijn steek af en geeft zijn mannen het bevel voorwaarts te trekken.
  • 21u Ontredderd trekken de Fransen zich terug, met uitzondering van twee slagordes van de garde, die de aftocht van de Keizer dekken. Wellington en Blücher zien elkaar terug en drukken elkaar de hand voor de “Belle-Alliance”:  hun legers hebben de overwinning behaald. Bij het vallen van de nacht is het slagveld een apocalyptisch tafereel: het terrein ligt bezaaid met bijna 12.000 doden, duizenden kermende of zieltogende gewonden, en de kadavers van duizenden paarden. Ook de rovers en plunderaars zijn al verschenen … De laatste gewonden worden pas drie dagen later geholpen …
    Naar schatting vielen er op het Slagveld zo’n 50.000 doden en gewonden. 


[Uit Dictionnaire de la bataille de Waterloo door  Jean H. Frings (Eigenbrakel, Les Guides 1815, 1995)]

Praktische informatie

Het slagveld